De Extended Producer Responsibility (EPR) in Europa

wat is EPR

 

We hebben het al eens eerder gehad over de afvalswetten in Europa. In het artikel over de VerpackG en de ElektroG lag de focus vooral op Duitsland. Verkoop jij in Duitsland maar weet je niet precies meer hoe het zat? Lees het artikel dan nog een keer goed door. We behandelen in die artikelen ook de verplichte EPR registratie die je bij Amazon nodig hebt. Maar wist je dat eigenlijk elke lidstaat in de EU een eigen EPR systeem heeft? Wij duiken aan de hand van een aantal leidende vragen samen met jou in EPR. 

Waar komt de EPR vandaan?

Extended Producer Responsibility (EPR) is geen nieuw concept. Het vindt zijn oorsprong in de EU-wetgeving, namelijk de Packaging and Packaging Waste Directive (PPWD). Deze directive legt een juridisch kader vast voor de behandeling van afval binnen de Europese Unie. Het heeft als doel het milieu en de menselijke gezondheid te beschermen. Aangezien in de directive niet wordt gespecificeerd hoe EPR door de lidstaten moet worden geïmplementeerd, verschillen de praktijken wat betreft de verdeling van de verantwoordelijkheden en de kosten voor de inzameling en sortering van verpakkingsafval tussen de betrokken actoren.

Wat is de EPR precies?

De EPR is een beleidsinstrument waarbij producenten verantwoordelijk worden gesteld voor de gehele levenscyclus van hun producten. Ze zijn niet alleen verantwoordelijk voor het ontwerp en de productie, maar ook voor de terugname, recycling en uiteindelijke verwijdering van producten. Het uiteindelijke doel is een economisch prikkelsysteem dat producenten aanmoedigt om producten te ontwerpen die gemakkelijker te hergebruiken of te recyclen zijn.

Waarom is dit nu relevant?

Recente ontwikkelingen in de wetgeving hebben belangrijke vereisten geïntroduceerd om te zorgen voor meer harmonisatie en betere handhaving van EPR-systemen in de hele EU. Terwijl momenteel de meeste, maar niet alle lidstaten EPR-systemen hebben ingevoerd, verplicht de Packaging and Packaging Waste Directive alle lidstaten om tegen 2024 EPR-systemen voor verpakkingen in te voeren. Deze specifieke ontwikkelingen gelden dus al voor verkopers die gebruikmaken van verpakkingen voor hun producten, wat het dus relevant maakt voor e-commerce verkopers zoals jij!

Wat voor afval gaat het over?

EPR-categorieën omvatten een breed scala aan producten, waaronder batterijen, voertuigen aan het einde van hun levensduur (ELV), grafische papieren, oliën, verpakkingen en elektronisch afval (WEEE). 

Maar wat moet ik als ecommerce verkoper hiermee?

Als e-commerceverkoper ben je verplicht je te registreren bij de juiste overheidsinstantie en/of geautoriseerd schema/programma, de inzameling, recycling en herstel van afval te financieren en rapportages te verstrekken over de hoeveelheden producten/materialen die je op de markt brengt. Deze verplichtingen variëren wereldwijd, dus het is essentieel dat je de EPR-wetgeving voor elk land waarin je zaken doet, onderzoekt.

Waarop is mijn aangifte gebaseerd?

De vergoedingen die producenten/importeurs aangeven en betalen zijn gebaseerd op het gewicht (per ton) van het verpakkingsmateriaal dat op de markt wordt gebracht. Wederom, de EPR systemen zouden moeten helpen bij het stimuleren van verpakkingen die zijn ontworpen, geproduceerd en gecommercialiseerd op een manier die hergebruik van verpakkingen of hoogwaardige recycling bevordert en de impact van verpakkingen en verpakkingsafval op het milieu minimaliseert.

Hoe zit dat met alle verschillende lidstaten in Europa? 

Aangezien de PPWD niet specificeert hoe EPR moet worden geïmplementeerd, verschillen de praktijken per lidstaat. Dit betekent dat de verantwoordelijkheden en kosten voor het verzamelen en sorteren van verpakkingsafval variëren, afhankelijk van hoe elk land zijn EPR-systeem heeft opgezet. Wij geven je graag een paar voorbeelden van verschillende EPR praktijken:

  • In Frankrijk moeten alle producenten zich registreren voor verpakkingsafval als ze afval produceren in Frankrijk. Je moet een UIN-nummer verkrijgen door je te registreren bij het ADEME. Meestal gaat de registratie via een producentenverantwoordelijkheidsorganisatie (PRO) die verantwoordelijk is voor het verkrijgen van het UIN-nummer namens jou. Om dit te doen, moet je echter weer eerst alle informatie over het bedrijf verstrekken met ondersteunende documenten en het volume van de gebruikte verpakkingen voor het jaar.
  • In Duitsland, ben je verplicht je te registreren bij het Zentrale Stelle Verpackungsregister (ZSVR) en afhankelijk van het soort EPR-producten. Ook ben je verplicht je te registreren bij de juiste instantie om een registratienummer te verkrijgen. Er bestaan namelijk verscheidene categoriespecifieke wetten zoals de verpackG, ElektroG en BatterieG. Ook bestaat er een speciaal register voor verpakkingen,  het LUCID Verpakkingsregister. Alle fabrikanten en detailhandelaren zijn verplicht zich te houden aan de bepalingen van de nieuwe Duitse Verpakkingswet. De voorschriften zijn daarom van toepassing op iedereen die verpakkingen levert aan Duitsland.
  • In Spanje, worden producenten verantwoordelijk geacht voor de verpakking. Vervolgens wordt verwacht dat je de volgende stappen doorloopt: 
    • 1. Registreer voor een Spaans NIF-belastingnummer als het bedrijf er nog geen heeft.
    • 2. Registreer je bij een van de goedgekeurde Producer Responsibility Organization (PRO) en verkrijg een lidmaatschapscertificaat.
    • 3. De door het bedrijf gekozen PRO zal helpen bij de registratie van fabrikanten bij het Ministerie van Milieutransitie en Demografische Uitdagingen van Spanje (MITECO), dat vervolgens het EPR-nummer uitgeeft.
    • 4. Periodieke betalingen doen aan de eco-operator op basis van zijn tarieven en afvalvolumes (licentievergoeding).
    • 5. Dien verslagen in over de hoeveelheid verpakking die voor elk productiejaar op de markt wordt gebracht.
  • In Slowakije geldt de verpakkingswet weer voor fabrikanten en distributeurs, het importeren en verpakken of vullen van producten. Hier moet je als producent met de hulp van het Ministerie van Milieu registreren bij het Nationaal Register van Verplichte Partijen om het registratienummer (EPR) te ontvangen. De producenten of distributeurs moeten contracten hebben voor terugnameregelingen en een minimale contractperiode van 2 jaar met Eco-operatoren. De producenten zijn verplicht ecobijdragen te leveren voor het bedrag dat door de overheid is vastgesteld. Ook  moet een kwartaalrapportage worden ingediend, zelfs een nulrapportage met de hoeveelheden emballage.

En hoe ziet dit er uit in de toekomst? 

Met de groeiende focus op duurzaamheid en een circulaire economie, is de verwachting dat EPR-regelingen zullen worden uitgebreid en strenger gemaakt. Dit zal waarschijnlijk leiden tot meer categorieën (lees: producten) die onder EPR vallen. Ook is er kans op hogere recyclingdoelstellingen en strengere product ontwerpeisen in de nabije toekomst. En omdat elke lidstaat daar weer zijn eigen systeem voor mag opzetten, wordt het interessant om te zien hoe wij als ondernemers er straks bij zitten! 

Help!

Heb je hier hulp bij nodig of simpelweg geen tijd om dit allemaal per land te gaan uitzoeken? Aarzel dan niet om contact op te nemen met Staxxer voor advies op maat. Onze experts staan klaar om je te helpen bij het navigeren door de complexe wet- en regelgeving, zodat jij je kunt concentreren op het laten groeien van je e-commerce bedrijf.

Btw-vragen?